با توجه به کشت گسترده درخت های پسته در شهرهای مختلف ایران نیاز به صنایع تبدیلی برای این میوه بیش از گذشته احساس می شود. امروزه برای افزایش ارزش افزوده این میوه فرایند فرآوری پسته به صورت های مختلف و در سطوح متفاوتی اجرا می گردد. پسته از سه لایه پوستی متفاوت تشکیل شده است و جداسازی هر یک از این پوسته ها می تواند یکی از سطوح فراوری این محصول در نظر گرفته شود.
اجرای فرآیندهای جداسازی پوسته ها، شست و شوی محصول نهایی و در نهایت اعمال فرآیند سورتینگ همگی در ترمینال فراوری پسته صورت می پذیرد. در نهایت پسته بعد از عبور از این مراحل در اشکال مختلف که شامل مغز پسته عمده، پودر، گرانول، پرک و چیپس می باشد به بازارهای هدف عرضه می گردد.
فراوری پسته چیست؟
پسته یکی از محصولات کشاورزی می باشد که به طور گسترده در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. کاربرد این محصول در سایر صنایع غذایی سبب شده تا فراوری پسته نیز به امری الزامی برای تامین نیاز سایر محصولات غذایی تبدیل شود. امروزه از پسته در شکل های مختلف و برای تولید انواع دسرها، شیرینی ها، گز، کالباس، بیسکویت، بستنی و سایر محصولات دیگر استفاده می نمایند. اما آنچه که در این بین اهمیت دارد تولید محصولی با کیفیت برای تامین مواد اولیه صنایع تولیدی می باشد.
پسته از جمله گیاهانی است که مقدار زیادی از حجم خود را در فرایند فراوری پسته از دست می دهد. به طور کلی چیزی در حدود 30 درصد از وزن پسته ها در طی فرایند فراوری به دلیل جداسازی پوسته سخت این گیاه از دست می رود. در مراحل پایانی کار فراوری در حدود 50 درصد از وزن اولیه گیاه باقی می ماند. در کارخانه های فراوری این فرایند در خط کامل فراوری پسته صورت می پذیرد. در خطوط فرآوری پسته محصول کامل گیاه وارد و محصول نهایی پسته تولید می شود و در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد.
چرا اجرای فرایند فراوری پسته اهمیت دارد؟
با توجه به این موضوع که چیزی در حدود 280 هزار هکتار باغات پسته در کشور ما وجود دارد این امر خود نشان دهنده اهمیت گسترش تولید پسته فرآوری شده در کشور می باشد. البته این مطلب به مفهوم مقایسه تولیدات ایران با سایر کشورهای دنیا نیست.
برای مثال کشور آمریکا یکی از مهمترین کشورهای دنیا در زمینه تولید پسته می باشد. این کشور با اصلاح محصول توانسته میزان تولید خود در سطح کشت تا حد قابل توجهی افزایش دهد. کشور آمریکا با اجرای فرآیندهای فراوری محصول که شامل فرآیند سورتینگ پسته می باشد توانسته میزان ارزش افزوده محصولات خود را تا حد قابل توجهی در بازار عرضه محصول افزایش دهد. در نهایت کشور آمریکا توانسته میزان قابل توجهی از بازارهای تولید محصولات فرآوری شده پسته را در سطح جهانی در اختیار بگیرد.
خط کامل فراوری پسته و مراحل آن در کارخانه
در چرخه تولید پسته محصول اولیه زمانی که وارد مسیر فراوری می شود ممکن است در هر مرحله دچار مقداری آسیب دیدگی گردد. این امر می تواند تا حد قابل توجهی از ارزش نهایی محصول اولیه بکاهد. در نتیجه تولیدکنندگان برای کاهش خسارت در چرخه تولید اقدام به فراوری محصول اولیه می نمایند.
در نهایت در این چرخه محصول توسط تولید کننده جداسازی و درجه بندی می گردد. در ادامه محصولات تولید شده براساس درجه بندی صورت گرفته وارد چرخه فرآوری محصول می شوند.